labada (rumex
patientia) : Karabuğdaygiller
familyasından; dere kenarlarında ve sulak
çayırlarda kendiliğinden yetişen bir bitkidir.
Haziran - Eylül ayları arasında yeşilimtırak
renkte küçük çiçekler açar. Boyu 50 cm ile 2 m
arasında değişir. Köklerinde nişasta, şekerler,
reçine ve antrakinon türevleri vardır.
Yaprakları sebze olarak yenir. Ev ilaçlarında
kökü ve yaprakları kullanılır.
Faydası : Kökü kaynatılıp içilirse
bütün kaşıntıları keser. Yeşil tohumları
kaynatılıp içilecek olursa, anne sütünü artırır.
Mesane tıkanmasını giderir. İştah açar. İshali
keser.
laden (cistus) :
Ladengiller familyasından; İç Anadolu ve sahil
bölgelerinde yetişen, kış aylarında yaprak
dökmeyen, yeşil bodur bir çalıdır. Yaprakları
karşılıklı dizilmiştir. Çiçekleri büyük, beyaz
veya pembe renklidir. Meyveleri kapsüldür.
İçeriğinde Ladan denilen zamk vardır.
Faydası : Balgam söktürür. Nezleyi
keser. Dizanteride faydalıdır. Parfümeride
kullanılır.
lahana (brassica
oleracea) : Turpgiller familyasından
iri ve kalın yapraklı bir bitkidir. En çok
yetiştirileni baş lahanadır. Yurdumuzun bütün
bölgelerinde yetişir. Başlıca çeşitleri: Kemer
lahanası, Batman lahanası, köse lahanası,
Brüksel lahanası ve kara lahana. Lahana C
vitamini bakkımından zengindir. Yapısında kükürt
bulunur. Çiğ olarak yemek veya sıkarak suyunu
içmek daha faydalıdır.
Faydası : Kansızlığı giderir.
İdrar söktürür. Vücutta biriken zehirli
maddelerin atılmasını sağlar. Mide ve bağırsak
yaralarını yumuşatır. Kabızlığı giderir. Kandaki
şeker miktarını düşürür. Vücudu hastalıklara ve
kansere karşı korur. Göğüs ucu çatlaklarını
giderir. Sarılık ve safra kesesi hastalıkları
için iyidir. Astımda faydalıdır. Romatizma,
siyatik, lumbago ve Apsede yararlıdır. Ses
kısıklığını giderir. İştah açar. Guatr olanlar
yememelidir.
latinçiçeği
(frenkteresi) : Latinçiçeğigiller
familyasından; bir çeşit bitkidir. Çiçekleri
kırmızı veya turuncudur. Peru'da doğal olarak
yetişir. Çiçekleri salatalarda
kullanılır.
Faydası : İştah verir. İdrar
söker. Skorbütte faydalıdır.
lavantaçiçeği
(lavandula) : Ballıbabagiller
familyasından; çalı görünüşünde, dip kısmı
odunsu bir bitkidir. Çiçekleri mavi veya morumsu
ya da koyu kırmızıdır. Kokusu güzeldir. Karabaş
lavantaçiçeği denilen türü yurdumuzda
vardır.
Faydası : Kaynatılmış suyu uyarıcı
ve midevidir. Küçük bir torba içinde dolaplara
konan lavanta çiçekleri, elbise ve çamaşırları
böceklerden korur. Banyo suyuna güzel koku
verir. Lavanta kolonyası vücudu ferahlatır.
Ateşi düşürür.
limon (lemon) :
Limonağacının açık sarı renkli, yumurta
biçiminde, kabuğu güzel kokulu, suyu ekşi olan
meyvesidir. Kabuklarından limon esansı
çıkarılır. C vitamini, şeker, müsilaj, sitrik
asit ve tuzları bakımından zengindir.
Faydası : Ateşi ve tansiyonu
düşürür. Kanı temizler. Susuzluğu giderir. Kalbi
kuvvetlendirir. Damar sertliği ve romatizmada
faydalıdır. Gribin çabuk atlatılmasını sağlar.
Mide, bağırsak ve idraryollarındaki mikropları
öldürür. Gıda zehirlenmesini önler. İdrar
söktürür. Böbrek ve mesane kum ve taşlarının
düşürülmesine yardımcı olur. Yüzdeki sivilceleri
geçirir. Cildin güzelleşmesini sağlar. Karaciğer
hastalıklarında faydalıdır. Dişleri beyazlatır
ve diş etlerini kuvvetlendirir. Nezlede
şikayetleri geçirir. Skorbüt hastalığında
faydalıdır. Boğaz ve bademcik iltihaplarının
giderir. İshali keser. Kansızlığı önler. Fazla
aybaşı kanamasını önler. Nasırları söker. Mide
ağrılarını dindirir. Baş ağrılarını ve vücut
ağrılarını keser. Yüz çillerinde
faydalıdır.