Zambak (zanbak -
iris) : Zambakgiller familyasından;
soğanı pullu, dik gövdeli, güzel ve iri çiçekli
bir bitkidir. 50 kadar türü vardır. Beyaz zambak
1 metre kadar boylanabilir. Çiçekleri beyazdır.
Kırmızı zambak yüksek dağlarda bulunur. Trabzon
zambağı Doğu Karadeniz bölgesinde yetişir. Ev
ilaçlarında beyaz zambak kullanılır.
Faydası : Vücut ağrılarını
dindirir. Diş ağrılarını ve iltihaplarını
giderir. Şişlikleri indirir.
zencefil (zencebil)
: Zencefilgiller familyasından anayurdu
Hindistan ve Malezya olan etli rizomlu bitkidir.
Baharat olarak kullanılır. Tıbbi zencefilin
tropik ülkelerde kültürü yapılır.
Faydası : İştah açar. Mide ve
bağırsaklardaki gazı söktürür. Kusmayı önler.
İshali keser. Bağırsak bozukluklarını giderir.
Soğuk algınlığında çabuk iyileşmeyi sağlar.
Bedeni ve zihni gücü artırır. Cinsel istekleri
kamçılar.
zerdeçal
(zerdeçap) : Zencefilgiller
familyasından; anavatanı Doğu Hindistan olan çok
yıllık bir bitkidir. Yaprakları sivri uçlu,
çiçekleri sarı renktedir. Safranı andıran boyalı
bir madde çıkarılır. Baharat olarak
kullanılır.
Faydası : Sinirleri uyarır.
Vücutta biriken zehirli maddeleri atar. Nekahat
devresini kısaltır. Verem gibi hastalıklarda
faydalıdır.
zeytin (zeytun) :
Zeytingiller familyasından; Akdeniz havzasında,
makilerde yabani olarak yetişen, fakat bütün
Akdeniz bölgelerinde yetiştirilen, yaprak
dökmeyen, eğri, büyük gövdeli, sık dallı, 5-20 m
yüksekliğinde uzun ömürlü bir ağaçtır.
Yaprakları yeşil renkli olup, derimsi ve
karşılıklı dizilişlidir. Çiçekleri beyazımsı
sarı renkli olup, salkım durumundadır. Meyve
önceleri yeşil, olgunlaştığı zaman parlak siyah
renklidir. Meyvelerinde zeytinyağı
çıkarılır.
Zeytinyağının içeriğinde olein,
palmitrik, steraik ve linolik asitlerin
gliseritleri, hidrokarbonlar ve E vitamini
vardır. Ev ilaçlarında zeytin tanesi,
yaprakları, kabukları ve yağı
kullanılır.
Faydası : Zeytinyağı, safrayı
artırır. Karaciğeri çalıştırır. Karaciğer
ağrılarını keser. Sarılıkta faydalıdır.
Eczacılıkta, bazı ilaçları hazırlamakta
kullanılır.
Yaprakları ve kabukları, yüksek
tansiyonu düşürür. Kandaki şeker miktarını
düşürür. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine
yardımcı olur. Taneleri de
besleyicidir