|
Spor, sigaranın
yerini tutabilecek en iyi şeydir. Spordan sonraki tatlı yorgunluk içindeki bir bedenle sigara içmek hiç de çekici gelmeyecektir.
Bu nedenle içinizde step dansı ya da yoga öğrenmek, tenis oynamak veya
koşmak için bir arzu duymuşsanız, şimdi bunu gerçekleştirmenin tam
sırasıdır. Eğer bu etkinliklere sigarayı bırakmanın birinci günü
başlarsanız çok daha iyi olur. Kendinize bir cimnastik kitabı alıp
içindekileri evinizde kendi başınıza da uygulayabilirisiniz.
Sigarayı bırakma gününden önceki gün içebildiğiniz kadar çok sigara
içmek de yararlı olur. Birinci günden önceki gün üç paket ya da
içebildiğiniz kadar fazla sigara için. Sigaranın yaratabileceği en
berbat duruma düşün; yoğun duman içinde bir oda, acıyan bir boğaz,
ağızda leş gibi nikotin tadı ve kıpkırmızı gözler.
Sigarayı bırakmayı bir işkence gibi görmeyin. Sigara içmeyi biraktığınız
ilk günler bir parça rahatsızlık duyabilirsiniz. Örneğin ciğerler
temizlenmeye başladığı için birkaç gün öksürük şiddeti ve balgam
artabilir. Eğer bu şikayetler sizi endişelendiriyor ise doktorunuza
danışıp ayrıntılı bilgi alın.
1.GÜN
Sigarayı bırakmanızın temel nedenlerini bir liste halinde yazın. Bu
listeyi gözünüze çarpacak heryere asın; banyo aynasına, buzdolabına veya
televizyonun üstüne. Bir kopyasını da yanınızda taşıyıp iradenizin
zayıfladığını hissettiğinizde cebinizden çıkarıp tekrar okuyun.
Bütün sigara paketlerinizi atın.
Yalnızca bir paket ve en sevmediğiniz sigarayı alın. Böylece sigaranıza
zahmetsizce ulaşamayacak ve içtiğinizde beklediğiniz zevki
alamayacaksınız. Normalde içtiğinizden daha düşük nikotin ve katran
içeren bir markayı seçmeniz vücudunuzun nikotinsiz günlere daha kolay
adapte olmasını sağlar.
İçtiğiniz sigara miktarını gösteren listeyi paketinizin üzerine
yapıştırın. İçtiğiniz her sigarayı yakmadan önce kaydetmeyi ve
numaralandırmayı unutmayın. Böylece kısa süre sonra günde ne kadar
sigara içtiğiniz konusunda bir fikriniz olacaktır. "1" numaralı sigara,
onu içmeden yapamayacağınız sigara, "2" numaralı sigara çok istediğiniz
ancak birinci kadar dayanılmaz olmayan ve "3" numaralı sigara onu
içmeden de yaşayabileceğiniz sigaradır. Sigaranın yanına zamanı ve onu
içerken içinde bulunduğunuz durumu da yazın. Örneğin otobüs ya da önemli
bir telefon beklerken veya sıkıntılı ve endişeli olduğunuz bir zaman
gibi. Canınız her sigara içmek istediğinde, bu liste doldurma işini
eksiksiz yapmayı ihmal etmeyin. Kül tablalarınızı temizlemeyin. Kül
tablanızın bir süre sonra ağzına kadar dolduğunda ortaya çıkan iğrenç
tabloyu gözlerinizle görün.
2.GÜN
Bugün "3" nolu sigarayı içmeyeceksiniz ve kendinizi numaralandırma
hataları yaparak kandırmayacaksınız.
Sigara, tiryakinin ağzını meşgul eder. Bunun bir başka yolu da şekersiz
sakız çiğnemektir. Yanınızda her zaman sakız bulundurun. Bunun yerine
şekerleme ve meyva suyu da yiyip içebilirsiniz. Birçok kişi kilo
almaktan korktuğu için sigarayı bırakmadığını söylemektedir. Eğer planlı
ve dengeli yerseniz şişmanlamazsınız. Sigara yakma alışkanlığınız varsa
yemeğiniz bittiği an da sofradan kalkın ve 5 dakikalık kısa bir yürüyüşe
çıkın. Duman yerine ciğerlerinize dolan temiz hava yemeğin tadını daha
iyi çıkarmanıza yardımcı olacaktır.
3.GÜN
"3" numaralı sigaraları içmemek çok da kötü bir işkence sayılmazmış.
Bugün belki "2" numarayı bile içmeyebilirsiniz. İçtiğiniz sigaraları
listenize kaydetmeyi unutmayın. Her sigaradan önce kendinize "bu
sigarayı gerçekten istiyor muyum? " sorusunu sorun.
Sigara içmek yerine derin nefes alıp verme egzersizi yapmayı deneyin.
Rahatlayın iki ya da üç kez derin nefes alıp verin. Kendinizi gerçekten
daha iyi hissedeceksiniz. Bu egzersiz, sigara içmeme kararınızı
destekleyecektir.
Sigara içmeden durabileceğiniz belli bir süre belirleyin. Örneğin günün
en fazla sigara içtiğiniz döneminde sigara içmeden en fazla ne kadar
dayanabileceğinizi ölçün. Günün ilk sigarasını içmeyi mümkün olduğu
kadar geciktirin. Eğer çok tiryaki iseniz en az bir saat, ortalama
sigara içen biriyseniz iki saat ve az sigara içen biri iseniz yarım gün
sigara içmemeyi deneyin. Unutmayın ki otobüs ya da tiyatro gibi sigara
içmenin yasak olduğu yerlerde kendinize hakim olabiliyorsunuz.
Sigara markanızı değiştirme zamanı geldi. Artık daha düşük katran ve
nikotin içeren bir sigara alıp tütünün vücudunuza verdiği zararı daha da
azaltabilirsiniz.
4.GÜN
Bugün "2" numaralı sigarayı bırakıyorsunuz. Gerçekçi olun. Yalnızca
gerçekten ihtiyacınız olan "1" numaralı sigarayı gerçekten ihtiyacınız
olduğu bir anda için.
Şimdi biraz rahatlıyoruz. Gidip gerçekten sevdiğiniz ne varsa yiyin.
Paranızı biftek, ananas, karides gibi şeylere harcayın. Özellikle çok
sevdiğiniz bir yiyeceği bol bol yiyin. Ama kilo probleminiz varsa tatlı
konusunda biraz dikkatli olun.
Genellikle sigara içtiğiniz bir ortam seçin. Bir kokteyl ya da sigara
dumanına boğulmuş bir toplantı odası ve bu ortamda bulunduğunuz süre
içinde hiç sigara içmeyin. Eğer kendi sınırlarınızı kendiniz
belirlerseniz, bunlara uymak o kadar da zor olmaz.
Çakmak ve kibritlerinizi atın. Sigaranızı yakmak için ateş aranmanız,
size ne yapmak üzere olduğunuzu ve kaç sigara içtiğinizi düşünmek için
kolaylık sağlayacaktır.
5.GÜN
Artık sigara almayın. İçtiğiniz sigara listesini yanınızda
taşıyın ve kaydetmeye devam edin. Bugün sadece "1" numaralı sigarayı
içeceksiniz unutmayın.
Bugün arkadaşlarınıza sigarayı bıraktığınızı söyleyin. Onlardan
özellikle de içmeyenlerden büyük destek göreceksiniz. Kararınızı
tanıdıklarınıza açmanız bu kararı daha da kesinleştirir.
Kül tablalarınızı dökmemenizi istemiştik. Şimdi onları kullanmanızın
zamanı geldi. Bütün kültablalarınızdaki kül ve izmaritleri bir kavanoza
doldurup üstüne biraz su ekleyin. Bu kavanozu sürekli elinizin altında
bulundurun ve canınız sigara içmek istediğinde kapağını açıp biraz
koklayın. Canınız hala sigara içmek istiyor mu?
Bu akşam kül tablalarınızı yıkayıp dolabın üst raflarına kaldırın. Yarın
hiç sigara içmeyeceğiniz için onlara hiç ihtiyacınız olmayacak.
6.GÜN
24 saat hiç sigara içmeyin.
Sigara içmenin yasak olduğu yerlere gidin. Müzeleri ya da sigara içmeyen
arkadaşlarınızı ziyaret edin, sinemaya gidin, üst üste film seyredin.
Alkollü içeceklerden uzak durun. Alkol ve sigara birlikte iyi gider.
Alkol ayrıca iradenizi ve direncinizi de zayıflatır.
7.GÜN
24 saat daha sigara içmeyin.
Bu hafta içmediğiniz sigaralardan kalan parayla kendi kendinize özel bir
tasarruf hesabı açın. Bir yıl boyunca her hafta bu hesaba aynı miktarda
para yatırın. Yıl sonunda tahmin edeceğinizden çok daha fazla para
birikmiş olduğunu göreceksiniz. Bu parayla çok isteyip de alamadığınız
bir şey alın.
Sigarayı bırakmaya bağlı depresyon ya da fiziksel semptomlar
hissederseniz doktorunuza başvurup yardım isteyin.
İnsan olduğunuzu unutmayın. İradeniz kırılıp bir sigara içerseniz hemen
umutsuzluğa kapılmayın. Sigarayı bırakma nedenlerinizi tekrar okuyun ve
yeni nedenler varsa ekleyin. Sizin üzerinizde en etkili olan tekniği
deneyimlerinizle bulacaksınız. Bulduğunuz teknikleri uygulamaya devam
edin. Zorlanmadığınızı hissettiğiniz günün programına geri dönün. Devam
edin. Bırakabilirsiniz ve bırakacaksınız.
ZAFER GÜNÜ
Artık siz de sigara içmeyenlerdensiniz. Neden bir parti verip
bunu kutlamıyorsunuz? Size, sigarayı bırakmanız konusunda destek veren
tüm dostlarınızı çağırıp, bunu birlikte kutlayın.
Sigaranın yol açtığı
hastalıklar
Kanserler
Akciğer, gırtlak, ağız, dil, dudak, diş eti, burun, bademcik, tükürük
bezi, yutak, yemek borusu, böbrek, mesane, pankreas, mide, anüs,
penis, vulva, rahim ağzı, karaciğer ve kan kanserleri.
Ağız, Kulak, Burun ve Boğaz Hastalıkları
Lökoplaki, eritroplaki, ağız
içi tümörler, diş eti hastalıkları, diş çürüğü, nezle, sinüzit, anjin,
bademcik iltihabı, larenjit, ses tellerinde nodül, polip gelişimi,
lenfoid hiperplazi, akut orta kulak iltihabı, tekrarlayan orta kulak
iltihabı, orta kulakta sıvı birikimi, horlama, Menier hastalığı, ani
işitme kaybı, Reinke ödemi.
Alt Solunum Yolu Hastalıkları
Kronik bronşit, amfizem, astım,
küçük hava yolu hastalığı, pulmoner hipertansiyon, grip, ameliyat
sonrası gelişen akciğer sorunları, soğuk algınlığı, akciğer
kanamaları, romatoid artrite bağlı akciğer tutulumu, tüberküloz,
uyku-soluk durması sendromu, sarkoidoz, aşırı duyarlılık zatürreeleri,
Good-pasture sendromu, eozinofilik granülom, asbestoz, zatürree.
Kalp Hastalıkları
Kalp krizi, anjina, koroner
yetmezlik, aritmiler, ani ölümler, faydalı kolesterolde azalma.
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Mideden yemek borusuna asit kaçağı,
ülser, ülseratif kolit, kronik pankreatit, Crohn hastalığı kolon
adenomları.
Beyin Damar Hastalıkları
Beyin kanaması, beyin damarlarında
tıkanıklık oluşması (trombüs), beyin damarlarına pıhtı atılması (embolizm),
beyin damarlarında keseleşme (anevrizma), felçler.
Periferik Damar Hastalıkları
Tromboanjiitis obliterans (Burger
Hastalığı), kol-bacak, böbrek, mezenterik, iliyak atar damarları ile
göğüs ve karındaki ana atar damarın keseleşmesi, damar sertliği, pıhtı
oluşumu, damar iltihaplanması, toplardamarlarda pıhtı oluşumu,
hipertansiyon.
Erkek Üreme Sistemi
Hastalıkları
Kısırlık (sperm sayı
ve kalitesinde azalma), prostat hipertrofisi, cinsel ilişkide
sertleşme sorunu.
Cilt Hastalıkları
Cilt buruşukluğu
ve yüzdeki kırışıklıklar, saç ve tırnaklarda sarı renk değişikliği,
yara iyileşmesinde bozulma, sedef hastalığı, ergenlik sivilceleri.
Romatizmal Hastalıklar
Osteoporoz, Romatoid artrit.
Psikiyatrik Hastalıklar
Depresyon,
şizofreni.
Endokrin Hastalıklar
Şeker
hastalığının kontrolünde güçlük, hormon bozuklukları, Grave's
hastalığı, guatr.
Böbrek Hastalıkları
Hipertansiyon,
şeker hastalığına bağlı böbrek yetmezliği, glomerül hastalıkları,
diyaliz sorunları.
Göz Hastalıkları
Katarakt
Sigaranın vücutta izlediği yol
Ağız ve burun
Nefes borusu
Yemek borusu
Mide (tükürükle)
Hava yolları
(bronşlar)
Akciğerle (hava
kesecikleri)
Burada kılcal
damarlardan kana emilir
Sağ kalbe gelir
ve sol kalpten tüm vücuda pompalanır.
Damar sistemiyle
tüm vücudu dolaşır
İçmediğiniz için teşekkürler!
|
'Sigara İçtiğiniz İçin Teşekkürler' filminde üç temsilci
şirketlerinin zararlarını yarıştırıyor.
|
Sigarasız bir
dünya hedefiyle, sigara içmediğiniz ya da içmeyeceğiniz ve
yanınızda içilmesine de göz yummayacağınız için teşekkürler
27/05/2007
GÖKSEL KITER
(E-mektup
|
Arşivi)
Sigarasız bir dünya günü, 31
Mayıs. Zaten bildiğiniz, belki gözardı ettiğiniz ya da
gereksinim duyanlara ulaştırmak için sizin de kullandığınız
bilgilerle sigaranın sağlığa ne denli zararlı olduğunu
anlatmayacağım. Dumanında 4000 çeşit kimyasal madde bulunduğu,
2000 tanesinin insan vücuduna zararlı olduğunu, 55 tanesinin
kanser oluşmasında rol oynadığı gerçeğini vurgulamayacağım.
Bunun yerine, yaşamımdan alıntılar aktaracağım. Pazar eki değil
mi okuduğunuz, yaslanın arkanıza.
Sigara içen birini görünce çok üzülüyorum, ama kucağındaki,
arabanın içindeki çocuklara, yanı başındaki diğer insanlara
aldırmaksızın sigara dumanını solunan havaya bırakanları görünce
kan beynime sıçrıyor.
Bir insanın, yanında başkaları varken sigara içebilme
rahatlığını anlamam olanaksız. Yeni bilimsel veriler, kendisi
sigara içenlerin de pasif içiciliğin zararlarına açık
olduklarını ortaya koyuyor. Yine çocukluk çağında, hatta anne
karnında, sigara dumanına maruz kalmanın yaratacağı sağlık
sorunları ile ilgili bilgilere her geçen gün bir yenisi
ekleniyor.
Bir film izliyordum. Dokuz yaşındaki kızım usulca yanıma
sokuldu, filmin adını sordu. Yanıtladım: Thank You For Smoking/Sigara
İçtiğiniz İçin Teşekkürler... Şaşırdı. Kim teşekkür ediyor diye
sordu. Yanıtı kendisine bulduracağım ya "Sence kimdir?" dedim.
Atıldı: Sigaranın kendisi. "Aslında haklısın; her ne kadar
içildikçe tükenecek olsa da varlığının nedeni, birilerinin onu
içmesi. Öyleyse sigara da minnet duyuyordur sanırım" dedim, ama
yanıt başka. Birazcık düşündü ve yine kendinden emin bir
biçimde, şeytan, dedi. Öyle ya, sigara içilmesine destek ancak
kötülüklerin kaynağından gelebilirdi. Henüz kartellerden, güç
dengelerinden, çıkar için yapılabileceklerin sınırsızlığından
haberi yok. Öğrenecek nasılsa. Teşekkür edenin kim olduğunu
merak edenler için söyleyeyim: Tütün endüstrisi. Filmde,
sözcülerin öyküsü anlatılıyor. Üç yakın arkadaş, ayda bir öğle
yemeğinde buluşuyorlar ve kimin sektörünün daha çok insan
öldürdüğünü yarıştırıp karşılaştıkları sorunlar için
birbirlerinin deneyimlerinden yararlanıyorlar. Sigara, silah ve
alkol endüstrilerinin sözcüleri. Sigaracıların, taktikleri
dikkat çekici. Ses getirecek filmlerin, ünlülerle çekilmiş
sahnelerinde gizli reklam yapmak, göstermelik kampanyalara bütçe
ayırmak gibi.
Gizli reklam denince hemen aklıma geliveren iki örnek var. Son
zamanlarda çeşitli illerimizde gerçekleştirilen MFÖ
konserlerinin destekçisi bir sigara firmasıymış. Hem konser
salonlarına afişler asılmış hem de çakmaklar dağıtılmış;
duygusal şarkılarda çakıp sallamak için! Ülkemizde sigara için
her tür reklamın yasak olduğunu biliyoruz, ama bir engelle
karşılaşmadan gençlerin yoğun olarak yer alacağı bu tür
etkinlikler de yapılabiliyor. Diğer örnek de çok çarpıcı. Bu yıl
Türk Toraks Derneği (Göğüs Hastalıkları Uzmanlık Derneği) yıllık
kongresinin en genç katılımcısı 12 yaşındaydı. İlköğretim 6.
sınıfta okuyan Doruk Karlıkaya. Doruk, matematik kitabındaki
Formula 1 yarış arabalarından görüntülerde bir sigara markasının
adının yer aldığını görür görmez babasına haber vermiş. Babası,
Türkiye'nin ilk ve tek sigara karşıtı davasının mimarlarından.
Birlikte konuyu inceleyerek poster şeklinde kongrede sunmak için
başvurmuşlar.
Çocukları, gençleri korumak
Çocukların ve gençlerin, yaşamın doğal bir parçası olarak
algılayarak bu zararlı alışkanlığa kapılmalarını engellemek için
çok uyanık olmalıyız. Örnek aldıkları kişileri sigara içerken
görmek, her tür yararlı bilgiyi edindiklerine inandıkları
kitaplarda onunla karşılaşmak, bilinçaltlarına usulca
yerleştirir. Sonra arkadaşlarına özendikleri, kendilerini
kanıtlamaya çalıştıkları bir dönemde, tanıtım arabalarınca
dağıtılan paketlerle yaşamlarına alıverirler farkına varmadan.
Bir kez içmeye başladıktan sonra, bağımlılıkla, hatta son
kabullere göre tedavi edilmesi gereken inatçı bir hastalıkla
uğraşmaya dönüşür iş. Sigaraya hiç başlamamak en iyisi.
Uzun yıllar sigarayı bir türlü bırakmayan bir yakınım, geçen yıl
birdenbire içmekten vazgeçti. Nedenini sorduğumda, konumu gereği
çevresinde kendisini örnek alan çok sayıda gencin bulunduğunu ve
sigara konusunda da rol modelleri olduğunu fark edince bundan
çok rahatsızlık duyduğunu söyledi. Bu olayı, yalnızca
kendimizden sorumlu olmadığımızın güzel bir örneği olarak
dağarcığıma ekledim.
Yerel televizyon kanallarında uzmanlık alanımla ilgili hangi
konuda konuşursam konuşayım, söz mutlaka sigaranın olumsuz
etkilerine geliyor. Yine böyle bir programda, gelişmekte olan
birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de sigara içme oranının
giderek arttığından, bu sorunun gelişmiş ülkelerin ürettiğimiz
tütünü işleyip çok daha pahalıya bize geri satmalarından öte bir
boyutu olduğundan, bugün sigara sattıkları bir ülkeye kısa zaman
içinde kanser ilaçları, bronşit ilaçları, tomografi, manyetik
rezonans gibi tetkik cihazları vs. satacaklarından söz etmiştim.
Ertesi gün bir hastam, helal olsun doktor hanım, ipliklerini
pazara çıkardın diye coşkuyla yanıma geldi. Oysa büyütecek bir
şey yoktu. Zaten zorunluluk gereği bütün yazışmalarını internet
sitelerine yerleştiren sigara firmalarının iplikleri çoktan
pazardaydı.
Temmuz ayının ilk gününden itibaren İngiltere'de çok geniş bir
sigara yasağı uygulamaya konuyor. Yasalar çıkmış, İngilizlerin
vazgeçilmezi publar dahil ofisler, restoranlar vb. bütün kapalı
alanlarda yasaklanması bir yana en büyük bütçe, binlerce sigara
yasağı dedektifinin eğitimine ve ücretlerine ayrılmış. Yasağı
delen kişinin ödemesi gereken ceza göreceli düşük, göz yuman
işyerinin sahibine çok yüklü bir para cezası verilecek.
Yaptırımlar önceden böylesi net belirlenince yasağa uyulma
oranının da yüksek olacağı kolaylıkla öngörülebiliyor. Ne
diyeyim, darısı başımıza...
Sigarasız bir dünya hedefiyle, sigara içmediğiniz ya da
içmeyeceğiniz ve yanınızda içilmesine de göz yummayacağınız için
teşekkürler.
GÖKSEL KITER: Doç. Dr., PAÜ Göğüs Hastalıkları
RADİKAL
GAZETESİ HABERİ AŞAĞIDA |
|
 |
|
 |
|
Sigaranın
cilt üzerindeki etkisi böyle anlatılıyor.
29/05/2008
Brezilya Sağlık
Bakanlığı, şimdi sigaranın zararlarına dikkat çekmek için paketlerin
üstünde tüyler ürpertici resimler yayımlamaya hazırlanıyor.
SAO PAULO - Sigara yasakları dünyanın
tüm ülkelerinde hızla ve katı bir şekilde uygulamaya sokuluyor.
Yasakların etkisini artıracak yan tedbirler de sırada. Brezilya Sağlık
Bakanlığı, şimdi sigaranın zararlarına dikkat çekmek için paketlerin
üstünde tüyler ürpertici resimler yayımlamaya hazırlanıyor. Paketlerde
yer alması için hazırlanan 10 imajın her biri, sigaranın başka bir
olumsuz etkisini ve yaşanan sonuçları dramatik görsellerle veriyor.
Sigara yüzünden yemek yemeyen bir çocuk, ölü bir fetus, sigaranın
etkileri yüzünden cildinin aldığı hal sergilenen bir kadın, babası
sigara yüzünden kanser olmuş bir çocuk gibi çarpıcı fotoğraflar
Brezilyalı tiryakileri paketlerden uzak tutmakta başarılı olacağa
benziyor. (Reuters)
|